Fuzje i przejęcia - jakie korzyści niesie ze sobą dobrze przeprowadzona transakcja fuzji bądź przejęcia

Fuzje i przejęcia są transakcjami stosowanymi przez przedsiębiorstwa w celu osiągnięcia określonych zamierzeń strategicznych i finansowych. Ich konsekwencją może być połączenie dwóch podmiotów gospodarczych w jedną organizację w taki sposób, aby osiągnąć nowe cele, wspólnie uczestnicząc w rynku. Cele i zadania mogą być dość zróżnicowane i obejmować wzrost firmy, a także uzyskanie przewagi konkurencyjnej na istniejących rynkach, poszerzenie rynku lub asortymentu produktów czy obniżenie ryzyka działalności itd.
Fuzja lub nabycie takiej liczby akcji (udziałów) jednego przedsiębiorstwa przez drugie, które daje możliwość kontroli nad całością powoduje, że wykupiona firma zostaje w pewien sposób włączona do struktury jednostki przejmującej (przejęcie). Fuzje i przejęcia mają wpływ na wiele aspektów działalności przedsiębiorstwa: na produkcję, zarządzanie, gospodarowanie czynnikiem ludzkim, kulturę organizacyjną oraz finanse.

Jeśli fuzje i przejęcia porównać do gier, zdecydowanie są one grą o wysoką stawkę. Ryzyko sprawia, że menedżerowie mają świadomość o potencjalnych złych skutkach nieumiejętnego przeprowadzenia procesu scalenia firm. Istotną kwestią pomijaną w procesie integracji firm jest możliwość rozwinięcia umiejętności przywódczych i podniesienia kwalifikacji obecnych i przyszłych osób na stanowiskach kierowniczych - liderów. Dlatego, by zapewnić powodzenie w przeprowadzeniu fuzji i przejęcia często najważniejsze decyzje podejmowane są na najwyższym szczeblu lub przez grupę zaufanych współpracowników. Takie podejście sprawia, że liderzy i menedżerowie są pozbawieni możliwości rozwoju zawodowego i podniesienia kompetencji.

Dlaczego takie rozwiązanie jest zgubne?

Odpowiedź jest bardzo prosta, otóż w nowo powstałej firmie w takim modelu fuzji i przejęcia nie mamy szansy na stworzenie zespołu zdolnego do optymalnego wykorzystania przewagi i zalet firmy powstałej na skutek integracji. Menedżerowie wyższego szczebla nie mają wglądu w proces nowo powstałej organizacji, a to buduje niewiedzę, nieufność oraz brak zaangażowania. Nie wiemy też jak ludzie z obu połączonych podmiotów radzą sobie pod presją ambitnych zadań i oczekiwanych wyników, a więc nie wiemy czy zespół będzie w stanie udźwignąć zadania, które przyniesie przyszłość.

Praktyka pokazuje, że brak równoległych działań wewnętrznych, idących w parze z istotą prawną, strategiczną i organizacyjną fuzji i przejęć skutkuje często zmianami kadrowymi. Jednym z rozwiązań, które pozwala uniknąć marnotractwa zasobów ludzkich i pieniędzy w procesie integracji jest skorzystanie z pomocy specjalistów, którzy zaaktywizują obecnych liderów i włączą ich czynnie w dany proces, czuwając przy tym nad prawidłowym przebiegiem procesu fuzji i przejęcia. Specjaliści sprawią, że scalenie firm będzie wspierało wykorzystanie wewnętrznych talentów organizacji. Służy temu celowe podniesienie efektywności trzech najważniejszych elementów przywództwa, tj. zjednoczenie pracowników wokół wspólnych celów, zachowywanie dyscypliny podczas realizacji zadań i budowa zespołu najwyższej klasy.

Jednoczenie pracowników wokół wspólnych celów i wartości sprawia, że liderzy włączeni w proces planowania implementacji rozwijają zdolności budowania strategicznej zgodności. Objawia się to zorientowaniem na przyszłość w kwestii osiągania celów, szacunkiem pomiędzy pracownikami i względem klientów oraz wysoką etyką postępowania. Element ten istotnie wpływa na zaangażowanie pracowników w realizację zadań w organizacji i pobudza do szukania rozwiązań. Liderzy, którzy nie czekają na nikogo i nie uzgadniają swoich wizji i wartości z podwładnymi, zostają sami. W ten sposób zespoły upadają i nie są w stanie realizować celów przedsiębiorstwa. Konstruktywna praca zespołowa jest jedną z kluczowych wartości w każdej organizacji i jest to element nad którym czuwa zespół wspierający firmę podczas fuzji i przejęć.

Zachowanie dyscypliny podczas realizacji zadań jest głównym elementem wzmacniania zdolności wykonawczych liderów i zespołom którym oni przewodzą. Fuzje i przejęcia to złożone i celowe projekty, które wymagają szybkich rezultatów, niekonwencjonalnego myślenia oraz znacznych umiejętności interpersonalnych ze względu na pracę z nieznajomymi osobami.

Budowanie mocnego zespołu przy scalaniu dwóch firm jest procesem wymagającym dużej ilości nakładów pracy i stwarzania sytuacji, które przyczyniają się do testowania menedżerów poprzez aktywizację do ambitnych zadań i przydzielanie nowych, trudnych ról. Jeśli menedżerowie nie rozwiną swych umiejętności przywódczych w trakcie procesu integracji, to nie będą przygotowani do funkcjonowania w nowopowstałej firmie.

Maxwell słusznie zauważył, że wielcy liderzy nie wykorzystują ludzi po to, aby sami mogli wygrywać. Przewodzą ludziom, aby odnosić wspólne zwycięstwa, dlatego dzielenie się wiedzą, jest jedną z najważniejszych rzeczy w organizacjach. Należy bezwzględnie podkreślić, iż opcja fuzji i przejęć jest mierzalną wartością wzrostu przedsiębiorstw. Korzyścią z punktu widzenia zasobów ludzkich i podbudowania umiejętności liderów i menedżerów jest zwiększenie ich kompetencji i zdolności przywódczych. Niewątpliwie, za każdą firmą stoją ludzie - ich doświadczenie, wiedza i relacje oraz zdolność adaptacji.

Zmiany są integralną częścią każdej firmy, niekiedy budzą niechęć, dlatego też istotne jest umiejętne ich przeprowadzenie. Wsparcie merytoryczne i procesowe doświadczonego zespołu jest gwarantem sukcesu i powodzenia fuzji i przejęć.