Z podatkiem progresywnym mamy do czynienia w sytuacji, gdy wysokość podatku, który musimy odprowadzić rośnie szybciej niż proporcjonalnie w stosunku do wielkości kwoty opodatkowanej, co oznacza, że procent odprowadzanych dochodów rośnie wraz ze wzrostem dochodów. Najprościej mówiąc, osoby zarabiające więcej będą odprowadzały większy procent swoich dochodów niż osoby o dochodach niższych. taki system podatkowy zakłada istnienie progów podatkowych; podatnik który przekroczy pewien próg dochodów od nadwyżki zapłaci większy procent podatku. Zwolennicy takiego systemu podkreślają jego sprawiedliwość społeczną, wspieranie uboższych i zwiększanie wkładu bogatszej części społeczeństwa do budżetu. Zupełnie inaczej jest w przypadku podatku liniowego. Tu wszyscy podatnicy płacą równą część swoich dochodów, niezależnie od ich wysokości, na przykład każdy podatnik odprowadza do fiskusa 19% dochodów. Nie ma tu kwoty wolnej od podatku czy ulg. Oczywiście, zwolennicy tego systemu uważają, że to właśnie on a nie progresywny jest najbardziej sprawiedliwy, każdy ponosi takie same koszty opodatkowania a przy okazji taki system bardziej generuje wzrost gospodarczy niż inny. Poza tym podkreślają, że system progresywny niejako „karze” osoby bardziej przedsiębiorcze, zabierając im więcej niż osobom nie generując ym dużych dochodów. Podatek liniowy miałby zapobiegać uciekaniu w szarą strefę osób, które pragną ukryć pewne dochody by uniknąć podwyższonych podatków, na czym zyskałby przede wszystkim budżet. W Polsce mamy system progresywny, jednak można podjąć decyzję o odprowadzaniu podatku liniowego. Dla kogo taka opcja: podatek liniowy może wybrać osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą indywidualną lub w formie spółki cywilnej lub osobowej spółki prawa handlowego. Wybór takiej formy opodatkowania należy oczywiście zadeklarować w fiskusie. Decydując się na taki wybór należy pamiętać, że podatek liniowy zamyka drogę do możliwości wspólnego rozliczania się z małżonkiem i wszelkich ulg podatkowych.
