Projekt Konkursowy Zagospodarowania terenów po-kolejowych w Centrum Wągrowca
Autorzy: Firma Pro Eko Dom
Data: 2012
Przyjęta idea przestrzenna i rozwiązań urbanistyczno-architektonicznych – MIASTO PRZYJAZNE MIESZKAŃCOM
Transformacja zdegradowanych obszarów w niewielkim, jednolitym pod względem struktury mieście może się odbywać tylko poprzez i dla mieszkańców z wyraźnym zachowaniem skali przedsięwzięcia. Użyte środki kompozycyjne i architektoniczne, plan urbanistyczny, proponowane funkcje opierają się na stworzeniu z zadanego obszaru miejsca pełnego codziennego, WĄGROWIECKIEGO życia: ludzi związanych i dbających o nową dzielnicę, małego handlu dającego pracę podstawową i aktywizującego ekonomię, udrożnionego systemu komunikacji, sportu i rozrywki ściągającego ruch z dzielnic sąsiednich.Wybrana idea przemawia przez wszystkie elementy projektu: wykorzystanie motywu architektury kolejowej jako inspiracji nowych budynków, kompozycji wschód-zachód w miejsce istniejącej północ-południe, konsekwentnego rozdzielenia funkcji: na południe od linii kolejowej – obszary transportu i rozrywki, na północy, tereny handlowo-usługowe, określenia odbiorcy projektu – profilu rezydenta.
Relacje z istniejącym otoczeniem
W projekcie założono, że nowa dzielnica nie ma zniszczyć/zmienić istniejącego Wągrowca, ale to Wągrowiec ma stworzyć ( być podstawą ) nową dzielnicę. Na bazie tego, połączenie z istniejącymi elementami struktury miasta jest bardzo ważne. Teren konkursu został podzielony na obszary w których rewitalizacja polega na jedynie uzupełnieniu zabudowy, zieleni, stworzeniu traktów pieszych i rowerowych. Poza nimi, wybrano również tereny do całkowitej przebudowy stanowiące serce nowego projektu. Fragment objęty planem zagospodarowania został wpisany w nową koncepcję bez zmian, zgodnie z przyjętymi założeniami i stanowi jej integralną część.
Przyjęty program i rozwiązania funkcjonalne
Na podstawie dostarczonych materiałów widać wyraźnie, że zaludnienie oraz struktura ekonomiczna Wągrowca nie zmieniły się w ciągu ostatnich 10 lat. W pracy konkursowej założono, że taki stan zostanie utrzymany i Wągrowiec będzie jednym z miast satelitarnych aglomeracji Poznańskiej.
Projekt zakłada jednak możliwość/konieczność aktywizacji ekonomicznej powstającej dzielnicy. Projekt zabudowy mieszkaniowej oparto na historycznym schemacie funkcjonującym wzdłuż linii kolejowych w całej Europie – Mieszkanie i Praca – czyli domy w których parter przeznaczony był na prowadzenie działalności handel hurtowy lub wysyłkowy, usługi, etc, a piętro służyło do mieszkania, wyższe piętra przeznaczano na wynajem.
W odniesieniu do dzisiejszych realiów schemat Mieszkanie i Praca jest idealną propozycją dla działalności E-Commerce, gdzie bliskość linii kolejowej oraz bezpośrednie połączenie z dużą aglomeracją będzie tworzyć symbiozę ekonomiczną. Relatywnie niskie koszty życia w Wągrowcu ( względem Poznania ), łatwy dostęp do transportu, osobliwość E-handlu ( nie wymaga bezpośredniego kontaktu z klientem ), mogą przyciągnąć nowych lub zachęcić obecnych mieszkańców miasta do osiedlenia się w nowo powstającej dzielnicy. Przedstawione domy zaprojektowane zostały jako 3-kondygnacyjne: parter- usługi, biura, działalność gospodarcza, piętro – mieszkanie właściciela, 2 piętro i poddasze użytkowe – wynajem, ewentualnie rodzina wielopokoleniowa. Domy mają być budowane w schemacie TBS lub jako komunalne, gdzie główny najemca odpowiada za 1 kwartę budynku ( 3 kondygnacje ) i sam decyduje o jej zagospodarowaniu.
Podstawą przyjętego programu funkcjonalnego jest atrakcyjność codziennego życia mieszkańców. Zgodnie z przyjętą ideą, nowa dzielnica ma być miejscem wygodnego życia. W projekcie dominująca jest funkcja mieszkaniowa, która z założenia ma stworzyć/ wprowadzić mieszkańców- podstawowych odbiorców dalszych funkcji. Ponadto stworzono funkcje dodatkowe/obsługi: rozrywkowe ( Kręgielnia, Multipex, Stadion Sportowy Miejski), handlowe ( targowisko, Galeria spożywcza, Galeria Mody i Urody ) oraz transportowe – połączone Centrum Komunikacyjne z wyodrębnioną częścią restauracyjną w istniejących budynkach po-kolejowych.
Przestrzeń publiczna i zieleń
Projekt wprowadza dwa rodzaje przestrzeni publicznej: pierwszy - o charakterze misji społecznej ( na południe od linii kolejowej), gdzie zgromadzono funkcje i elementy urbanistyczne związane z podniesieniem atrakcyjności poziomu życia mieszkańców całego miasta: ujednolicone centrum podróży, stadion miejski, galerie rozrywek. Ta część nowej dzielnicy ma być wizytówką Wągrowca, tak dla mieszkańców, jak dla przyjezdnych/przejezdnych.
Drugi rodzaj to przestrzeń komercyjna związana z funkcjami handlowymi zlokalizowanymi na północ od linii kolejowej. Są to przestrzenie zagospodarowywane przez właścicieli galerii handlowych, wspólnot mieszkaniowych i zarządców domów w schemacie Mieszkanie i Praca.
Oba rodzaje przestrzeni łączy Mała Pętla Rowerowa ( wskazana na schematach, plansza nr 3 ) . Szerokie chodniki, niezależna ścieżka rowerowa, bezpieczne przejścia i indywidualny układ posadzek ( perspektywy ) stworzą możliwość spacerowania od funkcji rozrywkowych, do funkcji handlowych. I z powrotem. Dookoła.
Obsługa transportowa (linia kolejowa, ulice, parkingi, chodniki, ścieżki rowerowe itp.)
Linia kolejowa: Ideą zagospodarowania linii kolejowej jest jej maksymalne ograniczenie ( zgodnie z trendami w całej Europie – minimalizacja infrastruktury, maksymalizacja przepustowości ) . Minimalizacja ma stworzyć podstawę dla możliwe ekonomicznego wykorzystania, a także umożliwić stworzenie terenów mieszkaniowych.
System drogowy: Na rysunkach schematów ( plansza nr 3 ) przedstawiono podstawową zasadę kształtowania nowej dzielnicy. Do istniejących kierunków dróg północ-południe, dodano ulice wschód zachód. Ponadto udrożniona została ul. Przemysłowa, która w projekcie pełni ważną funkcję zbiorczą nowych terenów. Dzięki stworzeniu dodatkowej siatki ulic zrezygnowano z utrzymania przejazdu między dworcem kolejowych, a ul. Kolejową. System opiera się na koncepcji wprowadzenia struktury ważności ulic. W tym przypadku ul. Przemysłowa i ul. Kościuszki stanowią ulice zbiorcze. Nowe ulice: Dworcowa, Galeriowa i Biurowa są ulicami doprowadzającymi o ograniczonej prędkości ze szczególnym uwzględnieniem ruchu pieszego i rowerowego.
